Şəhərdə hərəkətdən, nahar sifarişdən və ya şirkət xərclərini idarə etməyimizə qədər rəqəmsal platformalar ölkədə gündəlik həyatı sakitcə, lakin davamlı şəkildə dəyişir. Ride-hailing (mobil taksi sifarişi xidməti), yemək çatdırılması və korporativ mobillik sahələrində fəaliyyət göstərən Bolt Azərbaycan bu transformasiyanın mərkəzində dayanır. Aşağıdakı söhbətlərdə Bolt Food, Bolt Ride-Hailing və Bolt for Business-in baş menecerləri texnologiyanın hələ də insan ünsiyyətinə dəyər verən bazara necə uyğunlaşdığını, vərdişlərin necə dəyişdiyini və rəvan, inteqrasiya olunmuş xidmətlərin gələcəyinin necə görünə biləcəyini müzakirə edirlər.
Siz bu vəzifədə yenisiniz və FMCG ilə texnologiya sektorlarında ciddi təcrübəyə maliksiniz. Bu günə qədər Bolt-dakı təcrübənizi necə təsvir edərdiniz və hansı imkanları görürsünüz?
Procter & Gamble və Samsung Electronics-dən sonra Bolt-a qoşulmaq mənim üçün həm iş tempində, həm də təsir miqyasında aydın şəkildə fərqli bir keçid oldu. Burada qərarlar və bazarın reaksiyası demək olar ki, real vaxt rejimində baş verir ki, bu da rolu olduqca dinamik və yüksək məsuliyyət tələb edən bir mövqeyə çevirir.
Eyni zamanda əvvəlki təcrübəmlə güclü paralellər də var — strukturlaşdırılmış düşüncə, istehlakçı fokuslu yanaşma və düzgün icra burada da vacibdir. Sadəcə fərq ondadır ki, bütün bunları daha sadə və daha sürətli şəkildə tətbiq etməyi bacarmaq lazımdır.
Türkiyə, Qafqaz və Mərkəzi Asiyada yeddi fərqli bazarda çalışmaq mənim yanaşmamı ciddi şəkildə formalaşdırıb. Bu təcrübə lokal xüsusiyyətlərin, çevikliyin və müxtəlif komandalarla işləmək bacarığının nə qədər vacib olduğunu bir daha göstərdi. Bolt kimi biznesdə bu xüsusilə önəmlidir.
Məni ən çox motivasiya edən məsələ sahiblik hissi və qəbul etdiyin qərarların nəticəsini dərhal görə bilməyindir. Əsas imkanlar kimi isə platformanın effektivliyini artırmağı, lokal bazar dinamikalarını daha dərindən anlamağı və sürətli, bir-biri ilə tam uyğun çalışan güclü komanda qurmağı görürəm.
Bu gün istifadəçilərin əsas gözləntiləri təhlükəsizlik və şəffaflıqdır. Bolt buna texnoloji baxımdan necə yanaşır?
Etibar sadəcə bir funksiya deyil — bütün sistemin üzərində qurulduğu əsasdır. Bolt-da platformanı elə dizayn etmişik ki, şəffaflıq sonradan əlavə olunan element yox, istifadəçi təcrübəsinin hər mərhələsinə inteqrasiya olunmuş bir prinsip olsun.
Sərnişin avtomobilə əyləşməzdən əvvəl tətbiq sürücünün adını, fotosunu, avtomobilin markasını və qeydiyyat nömrəsini göstərir. Bu məlumatları yoxlamaq cəmi bir neçə saniyə çəkir, amma böyük əhəmiyyət daşıyır. Platformamızdakı hər bir sürücü yoxlama prosesindən keçir və təhlükəsizliklə xidmət standartlarını qorumayan şəxslər sistemdə qalmırlar.
Bundan əlavə, idarəni istifadəçinin öz əlində saxlayan funksiyalar təqdim edirik. Pickup Code funksiyası sayəsində səfər yalnız sərnişin sürücüyə xüsusi təsdiq kodunu təqdim etdikdən sonra başlayır. Bu da yanlış avtomobilə minmə ehtimalını aradan qaldırır. Trip Sharing funksiyası istifadəçilərə marşrutlarını real vaxtda etibar etdikləri şəxslə paylaşmağa imkan verir ki, harada olduqları hər zaman məlum olsun. Tətbiqdaxili Safety düyməsi isə səfər zamanı hər hansı narahatlıq yaranarsa, dərhal dəstəyə çıxış imkanı yaradır.
Eyni zamanda davamlı geribildirim sistemi də mövcuddur — həm sərnişinlər, həm də sürücülər şübhəli və ya uyğun olmayan davranışlarla bağlı məlumatı birbaşa tətbiq vasitəsilə bildirə bilirlər. Platformanın etibarlı qalmasını təmin edən məhz bu kollektiv məsuliyyətdir. Təhlükəsizlik Bolt-un istifadəçilərə sadəcə təqdim etdiyi bir xidmət deyil — bu, birlikdə qurduğumuz bir mühitdir.
Bakının sıx trafikə malik bir şəhər olduğu şəraitdə səfərlərin effektiv idarə olunmasının əsasını hansı texnologiyalar təşkil edir?
Bakı həqiqətən kontrastlarla dolu bir şəhərdir — bir neçə dəqiqə ərzində tam dayanma nöqtəsinə gələ bilən geniş prospektlər, sürətlə artan əhali və hərəkəti proqnozlaşdırmağı çətinləşdirən şəhər infrastrukturu. Belə bir mühitdə mobilliyi idarə etmək üçün sadəcə böyük avtomobil parkı deyil, ağıllı texnologiyalar tələb olunur.
Bizim fəaliyyətimizin mərkəzində real vaxt məlumatları dayanır. Alqoritmlərimiz yol vəziyyətini, şəhərin müxtəlif ərazilərindəki tələbatı və sürücülərin əlçatanlığını davamlı şəkildə analiz edir ki, ən uyğun sürücü ən uyğun sərnişinlə maksimum effektiv şəkildə uyğunlaşdırılsın. Marşrut optimizasiyası da dinamik şəkildə yenilənir — yəni sürücü sadəcə əvvəlcədən müəyyən edilmiş yolu izləmir, həmin an yolda baş verən dəyişikliklərə uyğun hərəkət edir.
Bu gün Azərbaycanda on minlərlə aktiv tərəfdaş bizimlə əməkdaşlıq edir, xidmətimizdən isə hər ay bir milyondan çox müştəri istifadə edir. Əslində bu miqyas bizim üstünlüyümüzdür — platformada nə qədər çox səfər baş verirsə, sistemlərimiz də tələbatın harada və nə zaman artacağını bir o qədər dəqiq proqnozlaşdıra bilir.
Biz eyni zamanda sürücü təcrübəsinə də ciddi investisiya yatırırıq. Çünki məlumatlı və dəstəklənən sürücü daha effektiv işləyir. Sürücülərə təqdim etdiyimiz alətlər — naviqasiya, tətbiqdaxili ünsiyyət, qazancın izlənməsi — bütünlüklə əlavə çətinlikləri azaltmaq və onların diqqətini əsasən yola yönəldə bilmələri üçün hazırlanıb.
Bolt Ride-Hailing sürücülərin gündəlik həyatını necə dəyişib?
Bu mövzu mənim üçün xüsusilə vacibdir, çünki mobillik texnologiyaları haqqında danışarkən sürücülərə təsiri çox vaxt kifayət qədər qiymətləndirilmir.
Bolt kimi platformalardan əvvəl sürücünün gəliri əsasən qeyri-sabit idi — yerləşdiyi məkan, şans və qeyri-rəsmi əlaqələrdən asılı olurdu. Bu gün isə platformamızdakı sürücü real vaxtda tələbat məlumatlarını görə bilir, harada və nə vaxt işləyəcəyini özü seçir və hər səfərdən nə qədər qazandığını tam şəffaf şəkildə izləyə bilir. Qeyri-müəyyənlikdən şəffaflığa keçid bir çox insanın həyatını həqiqətən dəyişdirib.
Amma məsələ təkcə gəlirlə bağlı deyil. Burada həm də ləyaqət və peşəkar kimlik məsələsi var. Azərbaycandakı on minlərlə sürücü sadəcə sərnişinləri bir nöqtədən digərinə aparmır — onlar alətlər, məlumat və icma dəstəyi təqdim edən bir platformanın köməyi ilə öz mikro-bizneslərini idarə edirlər. Biz yol təhlükəsizliyi və peşəkar davranış mövzularında mütəmadi təlimlərə və kommunikasiya proseslərinə investisiya yatırırıq. Bu da sürücülərdə sadəcə sifariş qəbul edən biri deyil, strukturlaşmış və etibarlı bir sistemin parçası olduqları hissini yaradır.
Platformadan hər rüb milyonlarla aktiv sərnişin istifadə edir və bu, sürücülərə davamlı və stabil tələbat təmin edir — fərdi şəkildə əldə etmələrinin demək olar ki, mümkün olmayacağı bir auditoriya. Platforma əslində hər bir sürücüyə bütün şəhər üzrə müştəri bazasına çıxış imkanı yaradır. Məncə, insanların öz dolanışıq modelini qurma üsulunu dəyişən ən vacib məqamlardan biri də məhz budur.
